Bujqësia nuk mund të ketë të ardhme të qëndrueshme pa një blegtori të fortë, produktive dhe të shëndetshme.

Raporti i fundit i Bankës Botërore mbi konkurrueshmërinë e sektorit agro-ushqimor në Ballkanin Perëndimor ngre një shqetësim serioz për Shqipërinë: rënien e vazhdueshme të blegtorisë dhe dobësimin e kapaciteteve prodhuese në sektorët tradicionalë të bujqësisë.

Sipas raportit, Shqipëria ka humbur afro një të tretën e tufës së gjedhëve gjatë dekadës së fundit. Nga mbi 630 mijë krerë në vitin 2006, numri i gjedhëve ka zbritur në rreth 300 mijë. Njëkohësisht, është ulur edhe numri i fermave të qumështit, ndërsa grumbullimi i qumështit të papërpunuar ka rënë me 20–25%.

Këto shifra nuk duhen parë vetëm si tregues statistikorë. Ato përfaqësojnë një dobësim të pasurisë prodhuese të vendit, të ekonomisë rurale dhe të aftësisë sonë për të siguruar produkte ushqimore nga prodhimi vendas.

Pse duhet t’i kushtojmë kaq shumë rëndësi blegtorisë?

Ekziston një dallim thelbësor midis tokës bujqësore dhe blegtorisë.

Toka është një pasuri natyrore që mund të mbetet e disponueshme edhe nëse për disa vite nuk shfrytëzohet siç duhet. Me një planifikim të mirë, studime të mirëfillta, investime, teknologji dhe politika mbështetëse, ajo mund të rikthehet në prodhim dhe të shfrytëzohet në mënyrë më efikase.

Të gjithë e dimë se blegtoria është e rendësishme.

Nëse sot humbasim një pjesë të konsiderueshme të tufave të gjedhëve, deleve dhe dhive, nuk mund ta rikuperojmë këtë pasuri brenda një sezoni apo brenda pak vitesh.

Ndërtimi i një blegtorie të shëndetshme dhe produktive kërkon kohë, planifikim dhe vazhdimësi. Duhet të krijohen përsëri tufat, të përmirësohet baza gjenetike, të përzgjidhen kafshët për riprodhim, të sigurohet ushqimi cilësor, të forcohen shërbimet veterinare dhe të ndërtohen ferma me kushte moderne të mbarështimit.

Një lopë qumështi me potencial të lartë prodhues nuk krijohet brenda natës. Përmirësimi gjenetik, riprodhimi dhe rritja e brezave të rinj kërkojnë vite pune të vazhdueshme.

Prandaj, humbja e krerëve sot nuk është vetëm humbje e prodhimit të këtij viti. Është humbje e kapacitetit prodhues për shumë vite në të ardhmen.

Blegtoria dhe bujqësia duhet të zhvillohen së bashku

Bujqësia dhe blegtoria nuk janë dy sektorë të shkëputur nga njëri-tjetri. Ato janë pjesë e të njëjtit sistem ekonomik dhe biologjik.

Blegtoria ka nevojë për prodhim vendas të drithërave, foragjereve dhe ushqimeve të tjera për kafshët. Nga ana tjetër, blegtoria siguron plehun organik, i cili ndihmon në ruajtjen e pjellorisë së tokës dhe në zhvillimin e një bujqësie më të qëndrueshme.

Kur dobësohet njëri sektor, pasojat ndihen edhe në tjetrin.

Rënia e blegtorisë rrit varësinë nga importet e qumështit, mishit dhe produkteve të tjera blegtorale, por edhe nga importet e ushqimeve për kafshët. Kjo e bën vendin më të ekspozuar ndaj luhatjeve të çmimeve dhe problemeve të furnizimit në tregjet ndërkombëtare.

Çfarë duhet të bëhet?

Rikthimi i blegtorisë duhet të jetë një objektiv strategjik kombëtar dhe jo thjesht një çështje subvencionesh periodike.

Nevojitet një plan afatgjatë që të përfshijë:

• Mbështetjen e fermerëve dhe krijimin e fermave blegtorale ekonomikisht të qëndrueshme.
• Ruajtjen dhe përmirësimin e racave vendase, si dhe programe të kontrolluara të përmirësimit gjenetik.
• Zhvillimin e prodhimit vendas të foragjereve dhe ushqimeve për kafshët.
• Forcimin e shërbimit veterinar, parandalimin e sëmundjeve dhe përmirësimin e mirëqenies së kafshëve.
• Nxitjen e investimeve në teknologji, mekanizim, mjelje dhe përpunim të produkteve blegtorale.
• Mbështetjen e brezit të ri për t’u angazhuar në bujqësi dhe blegtori.
• Krijimin e politikave të qëndrueshme që i japin fermerit siguri për investimet afatgjata.

Një pasuri që nuk duhet ta humbasim

Shqipëria ka tokë, klimë, burime natyrore dhe traditë të pasur bujqësore e blegtorale. Por këto potenciale nuk mjaftojnë nëse nuk shoqërohen me strategji, investime dhe vëmendje institucionale.

Nuk duhet të presim që blegtoria të arrijë në një pikë kritike për të kuptuar rëndësinë e saj.

Toka mund të presë për një projekt të ri zhvillimi, por një tufë e humbur, një fermë e mbyllur dhe një brez fermerësh që largohet nga ky sektor kërkojnë shumë vite për t’u rikthyer.

Blegtoria nuk është vetëm prodhim qumështi dhe mishi. Ajo është siguri ushqimore, ekonomi rurale, punësim, traditë, pasuri gjenetike dhe një pjesë e rëndësishme e sovranitetit ekonomik të vendit.

Bujqësia shqiptare ka nevojë për një vizion të përbashkët, ku blegtoria të mos mbetet sektori i harruar, por të trajtohet si një nga shtyllat kryesore të zhvillimit të vendit.

Sepse është shumë më e lehtë të ruash një pasuri prodhuese që ke, sesa ta rindërtosh pasi e ke humbur.

© Mjekësia Veterinare Shqiptare – veterineret.com

Të gjitha të drejtat e këtij artikulli janë të rezervuara.

Ndalohet ripublikimi, kopjimi ose shpërndarja e plotë apo e pjesshme e këtij materiali pa autorizimin paraprak të autorit ose botuesit.

Çdo citim apo përdorim i lejuar i përmbajtjes duhet të shoqërohet me referimin e qartë të burimit dhe autorësisë: Mjekësia Veterinare Shqiptare (veterineret.com).