Revista Mjekësia Veterinare Shqiptare

Hyrje » Për dashamirësit dhe pronarët » Krimbat e zemrës (Dirofilaria immitis)

Krimbat e zemrës (Dirofilaria immitis)

Nga Dr Atalvin Zhiva:

zemer qeni

Krimbat e zemrës(Dirofilaria immitis), janë parazita që duhet të shqetësojnë gjithë pronarët e qenëve dhe maceve .Sa më shumë të dini rreth tyre, aq më mirë do të mund të kujdesni per kafshën tuaj.Në këtë artikull do të përiqemi të sjellim disa informacione të dobishme.

Krimbi  i zemrës (Dirofilaria immitis) është një krimb që arrin gjatësi  deri ne 35.6 cm, krimbat e rritur (adult) jetojnë në zemër në arterien pulmonare tek qentë e infektuar.Qente infektohen  me anën e kafshimit të mushkonjave të cilat marrin larvat nga qentë e infektuar duke u perhapur në këtë mënyrë  në qentë e tjere.

Disa zona gjeografike kanë problem të mëdha të krimbave të zemrës dhe disa zona të tjëra pothuajse fare.Në mënyrë që të krijohen kushtet e përshtatshme të parazitit duhen të plotësohen kushtet e mëposhtme:

  • Lloji i mushkonjës që mund të mbarti larvën e krimbit të zemrës duhet te jetë prezente.
  • Koha duhet të jetë e ngrohtë mjaftueshëm në mënyrë që të  lejojë zhvillimin e larvave brenda mushkonjës.
  • Duhet të egzistojnë qen ose ujq  të infektuara në këtë zonë.
  • Duhet te egzistojnë qen të pambrojtur në zonë(të cilëve nuk ju janë dhenë medikamentet  e duhura për parandalimin e  parazitit)

Kur  egzistojnë kushtet e lart përmendura atëhere kemi krijimin e një zone endemike nga krimbi i zemrës(Dirofilaria immitis).

Cikli i jetës së krimbit:

Krimbat e rritur (Adult)

Gjaku shkon në mushkëri për të marrë oksigjenin e nevojshëm duke kaluar nga atrium i djathtë për ta dërguar me pas në ventrikulën e djathtë(në dhomën e pompimit) për tu dërguar më pas drejt mushkrive nëpërmjet arterieve pulmonare.Kjo është rruga e përshkruar  nga gjaku për në mushkëri(siç është paraqitur tek figura më poshtë)furnizimi i zemres me gjak

Krimbat e rritur  janë  të gjatë, disa cm dhe preferojnë të jetojnë jo në zemër(megjithese quhen krimbat e zemres) por në arterien pulmonare.Ata(krimbat) notojnë në arterie duke u ushqyer njëkohësisht  me anën e gjakut qe kalon aty.Nëse krimbat janë të shumtë në numër bëjnë pengimin e gjakut që kalon në arterien pulmonare, zemra duhet të punojë më shumë për të bërë të mundur  pompimin e gjakut.

Nëse infektimi me krimba është i madh( psh më shumë se 25 krimba në një qen me peshë deri 20 kg)fillojnë dhe tërhiqen drejt zemrës  në barkushen(ventrikulen) e majtë, duke zënë keshtu një siperfaqe të madhe te zemreës, siperfaqe e cila duhej te ishte e mbushur me gjak pra tani kemi me pak gjak qe pompohet drejt zemrës.

Kru kemi më shumë se 50 krimba prezentë, barkushja është e mbushur plotësisht dhe nuk ka vënd për gjak  duke e bërë pothuajse të pamundur furnizimin e aortës pulmonare me gjak.

Kur kemi më shumë se 100 krimba komplet pjesa e djathtë e zemrës është e mbushur me krimba dhe ka ngelur shumë pak vend per gjak që të mund të pompohet nga zemra.

Ky fenomen drastik quhet  “ Sindroma Cavale” dhe shumica e qenve që janë në këtë fazë nuk munden  të jetojnë .

Me prezencën e krimbave meshkuj dhe krimbave femra fillon çiftëzimi dhe shtimi numër , krimbat e zemres ndryshe nga parazitë të tjerë nuk shtohen me anën e vezëve por japin lindje krimbave të vegjël qe quhen “mikrofilaria”

Mikrofilaria  qëndron në trupin e qenit (duke lëvizur me anën e gjakut) duke shpresuar qe do merretn nga nje mushkonjë dhe do të çohet në një viktimë të re.Mikrofilaria mund të jetojë deri në 2 vjet brenda trupit të një qeni.Nëse mbas kësaj moshe nuk mund të merren nga një mushkonjë atëhere ngordhin si rezultat i moshës së vjetër.Mikrofilaria mund të transmeetohet gjithashtu edhe në fetuset e këlyshëve në rrugë intraplacentare , nëse nëna është e infektuar me krimba të zemrës.Por microfilaria duhet të kalojë gjithmonë nëpermjet një mushkonje për të formuar moshën madhore.

Larva e krimbit të zemrës ka 5 faza larvore të cilat quhen L 1, L 2, L 3 etj.Mikrofilaria është faza e parë dhe quhet L 1s.

Shënim:Ivermectina dhe milbemycina nëse përdoren për një kohë të gjatë mund të vrasin mikrofilarian, pra ketë qen do të rezultojnë negative ne testet per krimbat e zemres megjithëse qeni mund te jete i infestuar.Ndersa qentë tek të cilët është përdorur medicament me baze Moxidecin (Advantage Multi) apo me baze Selamectin (Revolution) besohet se nuk do te zhdukin mikrofilarian, qentë e infektuar  të cilët kanë përdor këto produkte mund ose nuk mundet të tregojnë pozitiv në aplikin e testit(ELISA) .

Brenda mushkonjës

Pra le të ndjekim krimbin e ri (L1)brenda trupit të mushkonjës, ç’farë po ndodh aty?.Sapo kalon në trupin e mushkonjës mikrofilaria do të kalojë menjëherë nga faza L1 në fazën  L2 dhe më vonë në atë finale L3, faza e cila është e gatëshme për të kaluar përsëri në trupin e qenit.Për të bërë këtë kalim duhet të jetë një temperaturë e ngrohtë(jo vapë jo ftohtë), proçesi është më i shpejtë në këtë temperaturë.

Infektimi i një qëni :

Kur mushkonja pickon(kafshon) një qen, L3 nuk depozitohet direkt ne venët e gjakut.Rri ne vëndin e pickimit ku shpenzon rreth një javë për të kaluar ne fazen tjetër L4.Faza L4 do të jetojë nen lëkurë për rreth 3 muaj deri sat ë kalojë në fazën L5.Larva në këtë fazë është e gatëshme të futet ne sistemin e qarkullimit të gjakut.L5 I cili është aktualisht një krimb i ri migron drejt zemrës apo në arterien pulmonare (nëse do të gjeje vënd) ku do të kryejë dhe çiftëzimin.Kohe e plote qe ne futjen në trupin e qenit deri në këtë faze zgjat  5-7 muaj .

Shënim 1:Të gjithë produktet për përdorim reklamojne zhdukjen e larvave të fazës L3 dhe L4.Produktet me përmbajtje Ivermectine do të vrasin gjithashtu dhe L5.

Shënim 2:Pasi të gjithë testet që janë në treg bëjnë dallim ose të mikrofilarias ose proteinat e krimbave te rritur, testet nuk do te dallojne infektimin me krimbat e rinj.Pra do të duhet 5 deri 7 muaj që të bëhet e mundur tregimi pozitiv I tesitit dhe për këtë arsye nuk ka pse të testohen këlyshet e moshave 5-7 muaj.

Përgatiti Doktor MV Atalvin Zhiva

Nuk lejohet ripublikimi i këtij artikulli i plotë apo pjesërisht pa lejën e redaksisë ose autorit!
Ju lutemi në rast reference nga ky artikull përmendi burimin e informacionit.

Burimi informacionit: Wendy C. Brooks, DVM, DipABVP

Advertisements

2 Komente

  1. Serena Hoxha thotë:

    A eshte krimbi i zemres nje parazit zoonotik qe mund te kaloje dhe tek njeriu ?

Na shkruani

Ju lutemi, bëni hyrjen me një nga këto metoda që të postoni komentin tuaj:

Stema e WordPress.com-it

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj WordPress.com. Dilni / Ndryshoje )

Foto Twitter-i

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Twitter. Dilni / Ndryshoje )

Foto Facebook-u

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Facebook. Dilni / Ndryshoje )

Foto Google+

Po komentoni duke përdorur llogarinë tuaj Google+. Dilni / Ndryshoje )

Po lidhet me %s

Këtë e pëlqejnë %d blogues: